{"id":9997,"date":"2022-05-19T19:04:29","date_gmt":"2022-05-19T19:04:29","guid":{"rendered":"http:\/\/ubmgida.com.tr\/?p=9997"},"modified":"2022-05-19T19:04:30","modified_gmt":"2022-05-19T19:04:30","slug":"una-deger-katma","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ubmgida.com.tr\/index.php\/2022\/05\/19\/una-deger-katma\/","title":{"rendered":"Una De\u011fer Katma"},"content":{"rendered":"\n<p>Un zenginle\u015ftirme organizasyonu (FFI) uluslararas\u0131 alanda unun zenginle\u015ftirilmesi i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015fmalar yapar. Ulusal ve uluslar aras\u0131 kurulu\u015flar\u0131, h\u00fck\u00fcmetleri bir araya getirebilen bir a\u011f olu\u015fturmu\u015ftur. Bu kurulu\u015fun T\u00fcrkiye\u2019de koordinat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc T\u00fcrkiye Un Sanayicileri Federasyonu (TUSAF) yapmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Unu Zenginle\u015ftirmenin 7 Gerek\u00e7esi<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ol><li>Bu\u011fday unu gibi t\u00fcketimi yayg\u0131n olan temel g\u0131da maddelerinin besin \u00f6\u011feleri ile zenginle\u015ftirilmesi, geni\u015f halk kitlelerinde yetersizli\u011fi g\u00f6r\u00fclen elzem vitamin minerallerin sa\u011flanmas\u0131ndan, etkili ve ekonomik bir y\u00f6ntemdir.<\/li><li>&nbsp;Zenginle\u015ftirmede kullan\u0131lan bu vitamin ve mineraller, anemi (demir eksikli\u011fi) gibi besin \u00f6\u011feleri yetersizli\u011finden kaynaklanan \u00f6nemli sa\u011fl\u0131k sorunlar\u0131n\u0131n \u00f6nlenmesinden b\u00fcy\u00fck \u00f6nem ta\u015f\u0131maktad\u0131r.<\/li><li>Toplumda t\u00fcketimi yayg\u0131n olan bir besin maddesi olmas\u0131 nedeniyle, bu\u011fday unun hen\u00fcz \u00f6\u011f\u00fctme a\u015famas\u0131ndaki zenginle\u015ftirilmesi, unlu mamullerin zenginle\u015ftirilmesine k\u0131yasla \u00e7ok daha etkin bir y\u00f6ntemdir.<\/li><li>G\u0131da maddelerinin zenginle\u015ftirilmesi, genel halk sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131n iyile\u015ftirilmesinde \u00f6nemli bir etkiye sahiptir.<\/li><li>Zenginle\u015ftirilmi\u015f un ile beslenen bireyler daha sa\u011fl\u0131kl\u0131 olaca\u011f\u0131ndan, toplumsal performans artacak ve \u00fclke ekonomisine b\u00fcy\u00fc katk\u0131 sa\u011flanacakt\u0131r.<\/li><li>D\u00fcnya Bankas\u0131 tahminlerine g\u00f6re; besin \u00f6\u011felerinin yetersizli\u011fi gayri safi milli has\u0131lay\u0131 (GSMH) %5 oran\u0131nda d\u00fc\u015f\u00fcrebilmektedir. GSMH dan ayr\u0131lacak &amp;0,15\u2019lik c\u00fczzi bir pay ile temel besin maddelerinin belirli vitamin ve minerallerle zenginle\u015ftirilmesi sa\u011flanacak, beslenme yetersizli\u011fine ba\u011fl\u0131 sa\u011fl\u0131k sorunlar\u0131 ortadan kald\u0131r\u0131lacakt\u0131r.<\/li><li>Un sanayicileri, \u00fcr\u00fcnlerini vitamin ve minerallerle bak\u0131m\u0131ndan zenginle\u015ftirmek suretiyle, yetersiz beslenmeye dayal\u0131 sa\u011fl\u0131k sorunlar\u0131n\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcne kilit rol \u00fcstlenebilirler. Un sanayicileri, \u00e7ok d\u00fc\u015f\u00fck ekstra maliyet ile t\u00fcketicilere daha \u00fcst\u00fcn ve sa\u011fl\u0131kl\u0131 \u00fcr\u00fcnler sunulmas\u0131na yard\u0131mc\u0131 olabilirler.<\/li><\/ol>\n\n\n\n<p><strong>Zenginle\u015ftirme S\u00fcrecine Genel Bak\u0131\u015f<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Zenginle\u015ftirme, bu\u011fday ununa \u00f6\u011f\u00fctme s\u0131ras\u0131nda vitamin ve mineral ilave etmek suretiyle daha kaliteli ve besleyici \u00f6zelli\u011fi y\u00fcksek \u00fcr\u00fcnlerin geli\u015ftirildi\u011fi prosestir.<\/p>\n\n\n\n<p>Zenginle\u015ftirme i\u015flemi, toz formundaki vitamin ve minerallerin (mikrobesin premiks), \u00f6\u011f\u00fctme i\u015flemi s\u0131ras\u0131nda una eklenmesi suretiyle yap\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00d6\u011f\u00fct\u00fclmemi\u015f bu\u011fday; \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde kalori, protein, karbonhidrat ve diyet lifleri gibi makrobesin \u00f6\u011felerinin yan\u0131 s\u0131ra vitamin ve mineraller (mikrobesin \u00f6\u011feleri) i\u00e7ermektedir.<\/p>\n\n\n\n<p>Ancak, daha \u00e7ok d\u0131\u015f kabuk (kepek) ve \u00f6zde (ru\u015feym) bulunan bu vitamin ve mineraller, bu\u011fday \u00f6\u011f\u00fct\u00fcl\u00fcrken uzakla\u015ft\u0131r\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00d6\u011f\u00fctme sonucunda, besin de\u011feri tam bu\u011fdaya k\u0131yasla olduk\u00e7a d\u00fc\u015f\u00fck olan bu\u011fday unu elde edilmektedir.<\/p>\n\n\n\n<p>Zenginle\u015ftirme uygulamalar\u0131;<\/p>\n\n\n\n<ul><li>Onarma (restoration)<\/li><li>Zenginle\u015ftirme (enrichment)<\/li><li>Kuvvetlendirme (fortification) olarak \u00fc\u00e7 gruba ayr\u0131lmaktad\u0131r.<\/li><\/ul>\n\n\n\n<p><strong>Onarma (restoration)<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Tam bu\u011fdayda do\u011fal olarak bulunan ancak \u00f6\u011f\u00fctme s\u0131ras\u0131nda kaybolan besin \u00f6\u011felerinin, \u00f6\u011f\u00fctme \u00f6ncesi de\u011ferlerine getirilmesidir.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Zenginle\u015ftirme (enrichment)<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u00d6\u011f\u00fct\u00fclm\u00fc\u015f bu\u011fday ununun, tam bu\u011fdayda do\u011fal olarak bulunan vitamin ve mineral de\u011ferlerinden daha y\u00fcksek d\u00fczeylere getirilmesi i\u015flemidir. Bu tip zenginle\u015ftirme, daha \u00e7ok un ve unlu mamul t\u00fcketiminin yayg\u0131n oldu\u011fu toplumlarda, eksikli\u011fi duyulan besin \u00f6\u011felerinin una ilave edilmesi suretiyle yap\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Kuvvetlendirme (fortification)<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Tam bu\u011fdayda do\u011fal olarak bulunmayan besin \u00f6\u011felerinin, besin \u00f6\u011fesi yetersizliklerini gidermek amac\u0131yla, bu\u011fday ununa eklenmesi suretiyle yap\u0131lmaktad\u0131r. (\u00d6rnek: vitamin A, Kalsiyum, vitamin B12).<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Un Zenginle\u015ftirmede Kullan\u0131lan Vitamin ve Mineraller<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Yayg\u0131n olarak una eklenen vitamin ve mineraller<\/p>\n\n\n\n<ul><li>Demir<\/li><li>\u00c7inko<\/li><li>Folik Asit<\/li><li>B vitaminleri (Tiyamin, Riboflavin ve Niasin)<\/li><li>Baz\u0131 \u00fclkelerde; A Vitamini, Kalsiyum ve B12<\/li><\/ul>\n\n\n\n<p>Premiks bile\u015fenlerinin tespiti<\/p>\n\n\n\n<ul><li>Genellikle, beslenme standard\u0131 ve toplumdaki beslenme bozukluklar\u0131 alan\u0131nda ara\u015ft\u0131rma yapan organizasyonlar\u0131n tespitleri do\u011frultusunda karar verilmektedir.<\/li><li>&nbsp;Di\u011fer fakt\u00f6rler:<ul><li>Y\u00fcr\u00fcrl\u00fckteki yasal d\u00fczenlemeler<\/li><li>Toplumdaki beslenme ihtiya\u00e7lar\u0131 ve yetersizleri<\/li><li>Farkl\u0131 premiks kombinasyonlar\u0131n\u0131n maliyeti<\/li><li>Vitamin ve mineral yetersizliklerine dair ara\u015ft\u0131rma sonu\u00e7lar\u0131<\/li><\/ul><\/li><\/ul>\n\n\n\n<p><strong>Zenginle\u015ftirmenin Halk Sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 A\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00d6nemi<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Zenginle\u015ftirme bir\u00e7ok \u00fclkede ba\u015far\u0131yla uygulanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<ul><li>ABD ve Kanada, 1941 y\u0131l\u0131ndan beri zenginle\u015ftirme \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fck bir ba\u015far\u0131 ile s\u00fcrd\u00fcrmektedir. Bu \u00e7al\u0131\u015fmalar sayesinde, vitamin eksikli\u011fine ba\u011fl\u0131 bir\u00e7ok beslenme yetersizli\u011fi sorunu bu \u00fclkelerde tamamen ortadan kald\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/li><li>Zenginle\u015ftirme prosesi, pek \u00e7ok \u00fclkede defalarca denenmi\u015f ve bir\u00e7o\u011funda ba\u015far\u0131 ile hayata ge\u00e7irilmi\u015ftir.<\/li><\/ul>\n\n\n\n<p>Zenginle\u015ftirilmi\u015f unun etkileri<\/p>\n\n\n\n<ul><li>ABD\u2019de, folik asit\u00e7e zenginle\u015ftirmenin, ekonomiye y\u0131ll\u0131k katk\u0131s\u0131n\u0131n 312 milyon ile 425 milyon ABD dolar\u0131 aras\u0131nda oldu\u011fu tahmin edilmektedir. Direkt maliyetteki y\u0131ll\u0131k d\u00fc\u015f\u00fc\u015f ise 88\u2013145 milyon ABD dolar\u0131\/y\u0131l civar\u0131ndad\u0131r.<\/li><li>Kanada\u2019n\u0131n Ontaryo kentinde, 12\u201342 ya\u015f grubundaki 38 bin kad\u0131n \u00fczerinde yap\u0131lan bir \u00e7al\u0131\u015fmaya g\u00f6re; Ocak 1998 de ba\u015flanan besin zenginle\u015ftirme i\u015fleminden sonra, deneklerin RBC (red blood cell: alyuvar) folat de\u011ferlerinde ortalama 214 nmol\/litre\u2019lik bir art\u0131\u015f g\u00f6zlenmi\u015ftir (unpaired t-test: p&lt;_0.00129_. bu=&#8221;&#8221; _artc4b1_c59f_=&#8221;&#8221; _zenginlec59f_tirme=&#8221;&#8221; _c3a7_alc4b1_c59f_malarc4b1_=&#8221;&#8221; _c3b6_ncesinde=&#8221;&#8221; _25_6.3=&#8221;&#8221; _dc3bc_zeyinde=&#8221;&#8221; olan=&#8221;&#8221; demir=&#8221;&#8221; _eksiklic49f_inin=&#8221;&#8221; _25_0.88=&#8221;&#8221; _dc3bc_zeyine=&#8221;&#8221; _dc3bc_c59f_c3bc_rc3bc_lmesini=&#8221;&#8221;&gt;<\/li><\/ul>\n\n\n\n<p>Venezuella\u2019 da bu\u011fday ve m\u0131s\u0131r unlar\u0131n\u0131n demirce zenginle\u015ftirilmesi sonucunda, k\u00f6t\u00fc ekonomik ko\u015fullar\u0131n tetikledi\u011fi yetersiz beslenme sonucu olu\u015fan demir eksikli\u011fi probleminde \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde iyile\u015fme sa\u011flanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Un zenginle\u015ftirme organizasyonu (FFI) uluslararas\u0131 alanda unun zenginle\u015ftirilmesi i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015fmalar yapar. Ulusal ve uluslar aras\u0131 kurulu\u015flar\u0131, h\u00fck\u00fcmetleri bir araya getirebilen bir a\u011f<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":9989,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_mi_skip_tracking":false},"categories":[107],"tags":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ubmgida.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9997"}],"collection":[{"href":"https:\/\/ubmgida.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ubmgida.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ubmgida.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ubmgida.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=9997"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ubmgida.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9997\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":9998,"href":"https:\/\/ubmgida.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9997\/revisions\/9998"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ubmgida.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/9989"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ubmgida.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=9997"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ubmgida.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=9997"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ubmgida.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=9997"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}